Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda 2023 yılında görevine başlayan sözleşmeli öğretmenler, “adaylık” süreci nedeniyle aile birliği mazeretiyle yer değiştirme başvurusunda bulunamamanın mağduriyetini yaşıyor. Bu durum, yüzlerce öğretmeni eşlerinden ve çocuklarından ayrı yaşamaya mecbur bırakarak ciddi sosyal ve ekonomik sorunlara yol açıyor.
Özellikle Eylül 2023’te atanan öğretmenler başta olmak üzere, adaylıkları henüz kaldırılmamış tüm sözleşmeli öğretmenler, mevcut yönetmelik hükümleri nedeniyle aileleriyle bir araya gelme haklarından mahrum bırakılıyor. Öğretmenler, bu uygulamanın gözden geçirilerek, mağduriyetlerinin giderilmesi için bir düzenleme yapılmasını talep ediyor.
Yönetmeliğin Aile Birliği Engelleyici Hükmü
Sözleşmeli öğretmenlerin yaşadığı bu sorun, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin ilgili maddelerinden kaynaklanıyor. Yönetmeliğin “Aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretleri ve engellilik durumu ile diğer nedenlere bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 50. maddesi mazerete bağlı yer değiştirmelere olanak tanırken, 51. maddesi önemli bir kısıtlama getiriyor:
- Madde 51: “Adaylıkları kaldırılmayan öğretmenler, aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme isteğinde bulunamazlar.”
Bu madde, 2023 atamasıyla göreve başlayan ve henüz bir yıllık adaylık süreci tamamlanmamış olan öğretmenlerin, eşleri veya çocukları farklı şehirlerde olsa dahi, aile birliği gerekçesiyle yer değişikliği başvurusu yapmasını engelliyor. Adaylık süreci genellikle bir yıl sürdüğü için, bu öğretmenler en az bir yıl boyunca ailelerinden uzak kalmak zorunda kalıyor.
Mağduriyetin Boyutları ve Öğretmenlerin Talepleri
Maaşlarının önemli bir kısmı ev kirası ve ek harcamalara giden öğretmenler için iki ayrı şehirde yaşam sürmek, ekonomik olarak büyük bir yük oluşturuyor. Bununla birlikte, uzun süreli aile ayrılıkları, öğretmenlerin motivasyonunu düşürmekte ve mesleki performanslarını olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor. Özellikle çocuklu aileler için bu durumun yarattığı sosyal ve psikolojik zorluklar daha da artıyor.
Öğretmenler ve onları temsil eden sivil toplum kuruluşları, Milli Eğitim Bakanlığı’na çağrıda bulunarak bu soruna çözüm getirilmesini talep ediyor. Temel talepleri şu şekilde özetlenebilir:
- Adaylığı henüz kalkmamış olsa dahi, 2023 atamalı sözleşmeli öğretmenlerin aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme başvurularının kabul edilmesi.
- Bu durumdaki öğretmenler için yönetmelikte bir istisna veya geçici bir düzenleme yapılması.
- En azından 2024 yılı yaz dönemi öğretmen atama ve yer değiştirme takvimine bu durumdaki öğretmenlerin de dahil edilmesi.
Öğretmenler, benzer mağduriyetlerin geçmişte de yaşandığını ve bazı dönemlerde Bakanlık tarafından istisnai çözümler üretildiğini hatırlatarak, 2023 atamalı sözleşmeli öğretmenler için de adil bir çözüm bekliyor. Aksi takdirde, bu durumun hem öğretmenlerin kişisel yaşam kalitesini düşüreceği hem de kamu hizmetinin verimliliğini olumsuz etkileyeceği belirtiliyor.