Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargı ve infaz sistemini yakından ilgilendiren iki önemli konuda açıklamalarda bulundu. Bakan Gürlek, özellikle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan hükümlüler için bir “umut hakkı” tanınmasına yönelik olumlu görüşlerini dile getirirken, uzun süredir kamuoyunda tartışılan “genel af” konusunun ise Bakanlığın gündeminde olmadığını kesin bir dille belirtti.
Gürlek’in açıklamaları, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) ilgili kararları ışığında, Türk Ceza İnfaz Sistemi’nde yapılması muhtemel düzenlemeler ve af tartışmaları üzerine önemli bir çerçeve çizdi.
Umut Hakkı: İnsan Haysiyetinin Bir Gereği
Adalet Bakanı Akın Gürlek, “umut hakkı” kavramının sadece şartlı tahliyeyle sınırlı olmadığını, aksine insan haysiyetinden kaynaklanan evrensel bir hak olduğunu vurguladı. Özellikle genç yaşta suç işleyenlerin topluma yeniden kazandırılması ve onlara bir umut penceresi açılmasının önemine dikkat çeken Bakan, bu hakkın infaz rejiminin ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini belirtti.
Anayasa Mahkemesi ve AİHM Kararları Işığında Düzenleme
Bakan Gürlek, “umut hakkı” tartışmalarının temelini oluşturan hukuki süreçlere de değindi:
- Anayasa Mahkemesi Kararı: Anayasa Mahkemesi’nin 24.01.2013 tarihli, 2012/100 E., 2013/21 K. sayılı kararıyla, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesinin ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar için bir “umut hakkı” mekanizması içermemesi nedeniyle iptal edildiğini hatırlattı. Bu karar, Türk hukuk sisteminde bu yönde bir düzenleme yapılmasının zorunluluğunu ortaya koymuştu.
- AİHM Vurgusu: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin de benzer kararlarında, ömür boyu hapis cezalarının infazında hükümlünün salıverilme umudunun bulunması ve cezasının gözden geçirilmesine olanak tanınması gerektiğini sürekli olarak vurguladığını ifade etti.
Bakanlık olarak, Anayasa Mahkemesi ve AİHM içtihatları doğrultusunda, mevcut mevzuatın yeni sorunlara yol açmayacak şekilde “umut hakkı” ilkesine uygun hale getirilmesi için çalışmaların devam ettiğini belirten Gürlek, bu düzenlemenin kapsamının ve kimleri kapsayacağının titizlikle belirlenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Genel Af: Bakanlığın Gündeminde Değil
Kamuoyunda sıkça dile getirilen “genel af” iddialarına ise Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten net bir yanıt geldi. Bakan Gürlek, genel af konusunun Adalet Bakanlığı’nın gündeminde kesinlikle olmadığını açıkladı.
Adalet ve Yeni Mağduriyetler Endişesi
Bakan Gürlek, genel affın mevcut hukuki düzende önemli adaletsizliklere yol açacağını düşündüklerini ifade etti. Genel affın, suç mağdurları ve hukuka uygun davranarak yaşamlarını sürdüren vatandaşlar açısından yeni mağduriyetler ve haksızlıklar yaratacağı endişesini dile getirdi. Bu nedenle, Bakanlığın böyle bir düzenleme üzerinde çalışmadığını ve gündemlerinde yer almadığını bir kez daha vurguladı.
Umut Hakkı mı Genel Af mı?
Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten ‘Umut Hakkı’ ve Genel Af açıklamasıyla ilgili olarak, Bakan Gürlek, “umut hakkı”na ilişkin düzenleme çalışmalarının devam ettiğini, ancak “genel af”ın Bakanlığın gündeminde olmadığını açıkça belirtmiştir.