Ankara’nın Çankaya ilçesinde bulunan bir devlet lisesinde görevli tam 25 öğretmene, veli şikayetleri üzerine kaynak kitapların zorunlu tutulması gerekçesiyle disiplin cezası uygulandı. Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) ilgili genelgesine aykırı hareket ettikleri tespit edilen öğretmenlerin, ebeveynlerden gelen yoğun geri bildirimler sonucu idari soruşturmaya tabi tutulduğu öğrenildi. Bu olay, eğitim camiasında kaynak kitap kullanımı ve öğretmenlerin üzerindeki baskı tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Olay, bir velinin, okul idaresi ve öğretmenler tarafından belirlenen kaynak kitapların çocuklarına zorla aldırıldığını iddia etmesiyle başladı. Şikayetin ardından başlatılan incelemeler ve müfettiş soruşturması sonucunda, söz konusu 25 öğretmenin, MEB’in açık hükümlerine rağmen derslerde yardımcı materyal ve kaynak kitap kullanımını mecbur kıldığı belirlendi. Disiplin kurulunun aldığı karar doğrultusunda öğretmenlere çeşitli idari cezalar verildi.
Olay Nasıl Gelişti?
Çankaya’daki lisede yaşananlar, bir öğrenci velisinin dilekçesiyle resmiyet kazandı. Velinin iddialarına göre, öğretmenler belirli yayınevlerine ait kaynak kitapları ders müfredatının bir parçasıymış gibi öğrencilere aldırmış, bu durum da ekonomik yükün yanı sıra eğitimdeki fırsat eşitliğini de zedelemişti. Şikayetin Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne ulaşmasının ardından hemen bir soruşturma heyeti görevlendirildi. Heyet, öğretmenlerin ifadelerini aldı, okul yönetiminin uygulamalarını inceledi ve veli beyanlarını değerlendirdi.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın Talimatı Ne Diyor?
Bu tür olaylarda temel referans noktası, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2023/27 sayılı “Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumlarında Kaynak Kitap ve Yardımcı Materyal Kullanımı” Genelgesidir. Her ne kadar genelge ilköğretim kurumlarını hedef alsa da, Bakanlığın genel ilkesi ve ilgili diğer düzenlemeleri, tüm eğitim kademelerinde ders kitapları dışında herhangi bir materyalin öğrencilere zorla aldırılmasını yasaklar. Genelge, öğretmenlerin öğrencilere veya velilere yardımcı kaynak kitap, dergi, materyal temini konusunda yönlendirme yapmasını, bu tür yayınları zorunlu hale getirmesini veya okulda satışını yapılmasını kesinlikle yasaklamaktadır. Amaç, öğrencilerin ders kitapları dışında ek bir maliyete katlanmadan eğitimlerine devam etmelerini sağlamak ve ticari kaygıların eğitimi etkilemesini engellemektir.
Öğretmenler Neden Cezalandırıldı?
Yapılan soruşturma sonucunda, 25 öğretmenin Bakanlığın genelgesindeki bu açık hükümlere aykırı davrandığı tespit edildi. Öğretmenlerin, derslerde kullanılacak materyaller konusunda öğrencilere ve velilere “öneriden” öte “zorunluluk” şeklinde bir dayatma yaptıkları, hatta bazı durumlarda bu kaynakları temin etmeyen öğrencilerin ders içi performanslarının olumsuz etkilenebileceği yönünde izlenim yarattıkları belirtildi. Bu durum, eğitim-öğretim sürecinin tarafsızlığını ve velilerin ekonomik yükümlülüğünü ihlal eden bir davranış olarak değerlendirilerek disiplin cezasına konu oldu.
Sürecin Yansımaları
Bu olay, öğretmenlerin müfredat dışı kaynak kullanımında karşılaştığı zorlukları ve velilerin eğitimdeki maliyet yükünü bir kez daha gündeme taşıdı. Bir yandan öğretmenler, MEB’in ders kitaplarının yetersiz kaldığı durumlarda ek materyal arayışına girdiklerini belirtirken, diğer yandan veliler, okul ve öğretmen kaynaklı ek masraflar nedeniyle mağduriyet yaşadıklarını dile getirmektedir. Sözlük Haberleri olarak, bu tür vakaların, eğitim politikalarının netliği ve uygulama denetimlerinin önemi açısından bir ders niteliği taşıdığını vurgulamak isteriz. Eğitimde eşitlik ve adalet ilkesinin korunması, hem öğretmenlerin hem de velilerin beklentilerini karşılayacak şeffaf ve uygulanabilir çözümlerle mümkün olacaktır.