Danıştay 12. Dairesi, kamu görevlilerinin sendikal faaliyetlere katılımı nedeniyle ücretlerinde yapılan kesintilerin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Yüksek Mahkeme’nin aldığı bu karar, örgütlü sendikal eylemlere katılan memurların maaşlarından yapılan kesintilerin yasal olmadığını tescil ederek, kamu çalışanlarının sendikal hak ve özgürlüklerinin önemli bir güvencesi haline geldi.
Söz konusu emsal niteliğindeki karar, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nde sendikal bir eyleme katıldığı gerekçesiyle bir kamu görevlisinin bir günlük ücretinde idare tarafından yapılan kesinti üzerine açılan davada verildi. İdarenin “görevden haksız yere uzaklaşma” olarak nitelendirdiği bu durum, yargı organları tarafından sendikal hakların kullanımı kapsamında değerlendirildi.
Hukuki Süreç ve Alt Mahkeme Kararı
Ücret kesintisine maruz kalan kamu görevlisi, bu idari işleme karşı idari yargıda dava açarak hakkını aradı. İlk derece mahkemesi olan İdare Mahkemesi, kamu görevlisinin sendika kararıyla gerçekleştirilen eyleme katılmasının “izinsiz ve mazeretsiz görevden ayrılma” olarak kabul edilemeyeceğine hükmetti. Mahkeme, sendikal faaliyetlerin Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış temel bir hak olduğunu vurgulayarak, yapılan ücret kesintisinin hukuka aykırı olduğuna karar verdi.
İdare, İdare Mahkemesi’nin bu kararına itiraz ederek dosyayı bir üst mahkeme olan Danıştay’a taşıdı. Temyiz başvurusunda, memurun görevine gelmemesinin mevzuata aykırı olduğu ve bu nedenle ücret kesintisinin yasal olduğu ileri sürüldü.
Danıştay’dan Onay: Sendikal Hak Anayasal Güvence Altında
Danıştay 12. Dairesi, idarenin temyiz başvurusunu inceleyerek oy birliğiyle İdare Mahkemesi’nin kararını onadı. Yüksek Mahkeme, kararında şu kritik tespitlere yer verdi:
- Kamu görevlilerinin, Anayasa ve ilgili yasalarla güvence altına alınmış olan sendika hakkı ve toplu eylem özgürlüğü bulunmaktadır.
- Sendikaların aldığı kararlar doğrultusunda gerçekleştirilen iş bırakma veya eyleme katılma faaliyetleri, bu anayasal hakkın doğal bir uzantısı ve meşru bir ifadesidir.
- Sendikal faaliyetler çerçevesinde yapılan iş bırakma eylemlerinin, disiplin cezası veya mali yaptırım gerektiren bir fiil olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
- Böylesi bir eyleme katılan kamu görevlisinin, görevine gelmemesi nedeniyle ücretinde kesinti yapılması, sendikal hak ve özgürlüklere müdahale niteliği taşımakta ve hukuka aykırıdır.
Danıştay, bu gerekçelerle idarenin temyiz itirazlarını reddederek, kamu görevlilerinin sendikal eylemlere katılımının “mazeretsiz devamsızlık” olarak değerlendirilemeyeceğini ve bu nedenle maaş kesintisi yapılamayacağını kesinleştirdi.
Kararın Kamu Çalışanlarına Etkisi
Danıştay’ın bu önemli kararı, kamu sektöründe sendikal örgütlenme ve eylem özgürlüğünün korunması açısından bir dönüm noktası niteliğindedir. Artık sendikaların yetkili organlarınca alınan kararlar doğrultusunda eylemlere katılan kamu görevlilerinin, sırf bu katılımları nedeniyle ücretlerinin kesilmesinin önü kapanmıştır. Bu karar, sendikaların eylem çağrılarına yanıt veren memurların maddi kayıp endişesi taşımadan yasal haklarını kullanabilmelerine güçlü bir zemin sağlamaktadır.
Kamu çalışanları ve sendikalar için büyük önem taşıyan bu Danıştay kararı, sendikal mücadelenin ve kolektif hak arayışlarının yasal çerçevesini daha da güçlendirmiştir. Sendikalar, bu kararı emsal göstererek benzer durumdaki üyelerinin haklarını daha etkin bir şekilde savunabileceklerdir.
CATEGOR: sendikalar