Mart ayından itibaren Türkiye’de bankalararası ve banka içi para transferlerinde önemli bir güvenlik katmanı devreye giriyor. Göndericilerin IBAN’a para yollamadan önce, alıcının adını ve soyadını (tüzel kişiler için ise ticari unvanını) dijital ortamda teyit etmesi zorunlu hale getiriliyor. Bu yenilik, hem siber dolandırıcılık vakalarını engellemeyi hem de hatalı IBAN girişleri veya isim benzerliklerinden kaynaklanan yanlış transferlerin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yapılan düzenlemeyle, 2024 Mart ayı itibarıyla tüm bankacılık kuruluşları bu yeni kontrol mekanizmasını sistemlerine entegre etmekle yükümlü olacak. Özellikle günlük hayatta sıkça kullanılan EFT (Elektronik Fon Transferi) ve TCMB tarafından işletilen FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi) gibi anlık para transferi sistemlerinde, kullanıcıların mağduriyet yaşamaması hedefleniyor.
Yeni IBAN Onay Sistemi Nasıl İşleyecek?
Mevcut durumda, sadece IBAN numarasının doğru girilmesi, işlemin gerçekleşmesi için yeterli olabiliyor ve alıcı adının yanlış yazılması genellikle para transferine engel teşkil etmiyordu. Bu durum, özellikle dolandırıcıların sahte isimlerle veya yanıltıcı bilgilerle IBAN paylaşarak vatandaşları mağdur etmesine zemin hazırlıyordu. Yeni düzenleme ile bu riskler büyük ölçüde bertaraf ediliyor:
- Alıcı Bilgisi Ekranı: Bir para transferi başlatıldığında, gönderici IBAN numarasını ilgili alana girdikten hemen sonra, banka sistemi o IBAN numarasına kayıtlı gerçek alıcının tam adını, soyadını veya tüzel kişilik unvanını ekranında görüntüleyecek.
- Görsel Teyit: Gönderici, ekranda beliren bu alıcı bilgisini, transfer yapmak istediği kişinin bilgileriyle dikkatlice karşılaştıracak. Bilgiler tam olarak uyuşuyorsa, işlemi onaylayarak transferi gerçekleştirebilecek.
- Uyumsuzluk Durumunda Uyarı: Eğer girilen IBAN numarasına kayıtlı alıcı bilgisi ile göndericinin beklediği isim veya unvan arasında bir uyumsuzluk tespit edilirse, sistem otomatik olarak kuvvetli bir uyarı mesajı gösterecek. Bu durumda, göndericiye işlemi iptal etme veya olası riskleri kabul ederek transferi devam ettirme seçeneği sunulacak.
Neden Bu Değişiklik Uygulanıyor?
Bu kritik düzenlemenin hayata geçirilmesindeki temel motivasyon, son dönemde artış gösteren finansal dolandırıcılık olaylarına karşı caydırıcı bir mekanizma oluşturmak ve kullanıcı hatalarını en aza indirmektir. Yanlış kişiye giden paranın geri alınması süreci genellikle karmaşık, uzun ve çoğu zaman da sonuçsuz kalabilmektedir. Yeni sistemin öne çıkan faydaları şunlardır:
- Dolandırıcılıkla Mücadele: Sahte isimler veya kurgusal hikayelerle para talep eden dolandırıcıların manevra alanı daralacak. Kullanıcılar, parayı kime gönderdiklerini net bir şekilde teyit edebilecekleri için aldanma riskleri önemli ölçüde azalacak.
- Hatalı Transferleri Azaltma: Yanlış IBAN girişi, isim benzerliği veya dalgınlık gibi nedenlerle yapılan hatalı para transferleri önemli ölçüde önlenecek. Kullanıcılar, işlemi sonlandırmadan önce son bir kontrol imkanına sahip olacak.
- Finansal Güvenliği Artırma: Türkiye’deki dijital ödeme sistemlerinin genel güvenilirliği ve şeffaflığı artırılacak, bu da bankacılık işlemlerine olan toplumsal güveni pekiştirecek.
Uygulama Takvimi ve Kullanıcılara Çağrı
BDDK’nın aldığı bu karar doğrultusunda, yeni teyit mekanizması 2024 Mart ayı itibarıyla tüm bankaların mobil ve internet bankacılığı platformlarında aktif hale getirilecek. Bu tarihten sonra bireysel ve ticari tüm müşteriler, IBAN aracılığıyla yapacakları EFT, havale ve FAST transferlerinde bu yeni aşamadan geçmek durumunda kalacaklar.
Uzmanlar, bu düzenlemenin Türkiye’yi finansal güvenlik standartları açısından daha ileri bir noktaya taşıdığını belirtirken, kullanıcılara da önemli bir sorumluluk düştüğünü vurguluyor. Para transferi yaparken ekranda beliren alıcı bilgilerinin her zaman büyük bir dikkatle kontrol edilmesi, olası mağduriyetlerin önüne geçmek için kritik öneme sahip olacaktır. Unutulmamalıdır ki, sistem bir uyarı verdiğinde, göndericinin işlemi devam ettirme kararı kendi sorumluluğunda olacaktır.