Uzun süredir staj ve çıraklık dönemlerinin emeklilik hesaplamalarına dahil edilmesi yönündeki talepler, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşındı. On binlerce staj ve çıraklık mağdurunun umutla beklediği bu konuda, yeni bir çözüm yolunun mecliste masaya yatırıldığı bildirildi. Bu gelişme, mağduriyet yaşayan vatandaşlar arasında büyük heyecan yaratırken, yasal düzenlemenin ne zaman ve nasıl şekilleneceği merak konusu oldu.
Türkiye’de staj ve çıraklık yapan kişilerin yaşadığı en büyük mağduriyetlerden biri, bu dönemlerde çalışılan günlerin emeklilik prim gün sayısına dahil edilmemesi. Mevcut yasal düzenlemeler, staj ve çıraklık dönemlerini genellikle “kısa vadeli sigorta kolları” kapsamında değerlendirerek, emeklilik için gerekli olan “uzun vadeli sigorta kolları” kapsamına almamakta. Bu durum, on binlerce kişinin çalışma hayatına erken başlamasına rağmen, emeklilik yaş ve prim gün sayısında geride kalmasına neden oluyor.
Staj ve Çıraklık Mağduriyetinin Kökenleri
Staj ve çıraklık uygulamaları, gençlerin mesleki deneyim kazanması ve iş gücüne hazırlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak Türkiye’deki sosyal güvenlik sistemi içinde bu dönemlerin emeklilik hesaplamalarındaki yeri her zaman tartışma konusu olmuştur. Temel problem şu maddelerle özetlenebilir:
- Sigorta Türü Farklılığı: Stajyer ve çıraklar için genellikle iş kazası ve meslek hastalığı sigortası yapılırken, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası (yani emekliliğe etki eden sigorta kolları) primleri yatırılmaz.
- Hukuki Statü: Mevcut yasalara göre, stajyerler ve çıraklar tam anlamıyla “işçi” statüsünde kabul edilmediği için, bu dönemler emeklilik hizmet süresine sayılmamaktadır.
- Geçmişten Gelen Mağduriyet: Yıllar önce staj ve çıraklık yapmış, ancak bu dönemleri emekliliklerine sayılmadığı için mağduriyet yaşayan geniş bir kesim bulunmaktadır. Bu kişiler, aynı dönemde çalışan diğer sigortalılarla eşit haklara sahip olmak istemektedir.
TBMM Gündemindeki Yeni Çözüm Yolu
Uzun yıllardır dile getirilen bu sorunun çözümü için siyasi partilerin ve milletvekillerinin çeşitli girişimleri oldu. Son olarak, konunun TBMM gündemine gelmesi, çözüm umutlarını artırdı. Edinilen bilgilere göre, mecliste ilgili komisyonlar tarafından bu konuya yönelik bir çalışma başlatıldığı ve mağduriyetleri giderecek yasal bir düzenleme üzerinde durulduğu belirtiliyor. Olası çözüm önerileri arasında şunlar yer alabilir:
- Borçlanma Hakkı: Askerlik borçlanması ve doğum borçlanmasına benzer şekilde, staj ve çıraklık sürelerinin belirli bir prim ödenerek borçlanılmasına imkan tanınması.
- Kademeli Geçiş: Belirli tarihler arasında staj ve çıraklık yapmış olan kişilere yönelik özel düzenlemeler getirilmesi.
- Kanun Değişikliği: Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda (5510 sayılı Kanun) stajyer ve çırakların sigortalılık statüsünü yeniden tanımlayan maddelerin eklenmesi.
Bu konudaki gelişmelerin, özellikle EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinin ardından sosyal güvenlik alanındaki reform beklentilerini artırdığı gözlemleniyor. Staj ve çıraklık mağdurları, yeni bir yasal düzenlemenin, çalışma hayatına erken yaşta adım atmış binlerce kişinin hak ettiği emeklilik fırsatına kavuşmasını sağlayacağını umut ediyor.
TBMM’deki çözüm arayışları, konunun siyasi arenada ciddiyetle ele alındığını gösteriyor. Sürecin ilerleyen aşamalarında kamuoyuna daha somut bilgiler sunulması beklenirken, staj ve çıraklık mağdurları gelişmeleri yakından takip etmeye devam edecek.
Bu düzenlemenin yasalaşması halinde, Türkiye’nin sosyal güvenlik sisteminde önemli bir adım atılmış olacak ve on binlerce vatandaşın mağduriyeti giderilmiş olacak.
Staj ve Çıraklıkta Yeni Çözüm Yolu TBMM’de mi?
Evet, staj ve çıraklık dönemlerinin emeklilik prim gün sayısına dahil edilmesi konusundaki çözüm arayışları Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınmış durumda ve ilgili komisyonlarda bu yönde bir çalışma yürütüldüğü belirtilmektedir.