Eğitim sistemi, öğrenci, öğretmen ve veli üçgeninde sürekli bir etkileşim halindedir. Bu üçgenin en önemli ayaklarından biri olan veli-öğretmen ilişkisi, öğrencinin akademik başarısı ve sosyal gelişimi için hayati bir öneme sahiptir. Ancak bu hassas denge, bazen öğretmenlerin farkında olmadan sergilediği bazı davranışlar nedeniyle zedelenebilmekte, velilerde hayal kırıklığı ve güvensizlik yaratabilmektedir. Sözlük Haberleri olarak, velilerin öğretmenlerde en çok hoşlanmadığı ve iletişim engeli yarattığını düşündüğü 15 davranışı mercek altına aldık.
Bu davranışların anlaşılması, öğretmenler ve veliler arasındaki diyaloğu güçlendirme, ortak hedeflere ulaşma ve öğrencilere daha iyi bir eğitim ortamı sunma yolunda önemli bir adım olacaktır. Her iki tarafın da iyi niyetle hareket ettiği göz önüne alındığında, bu tür farkındalıklar, eğitim camiasındaki işbirliğini artıracaktır.
Veli-Öğretmen İletişimini Zedeleyen Başlıca Davranışlar
Velilerin sıklıkla dile getirdiği rahatsızlıklar, genellikle iletişim eksikliği, profesyonellik sınırlarının aşılması ve öğrenci odaklı yaklaşımın göz ardı edilmesi gibi başlıklar altında toplanmaktadır. İşte ebeveynlerin öğretmenlerden beklediği hassasiyeti göz ardı eden ve ilişkileri olumsuz etkileyen 15 davranış:
1. Veli Görüşlerini Göz Ardı Etmek ve Dinlememek
- Birçok veli, çocuklarıyla ilgili endişelerini dile getirdiğinde öğretmen tarafından yeterince dinlenmediğini veya ciddiye alınmadığını hissetmektedir. Ebeveynlerin kaygılarını dinlememek, çözüm odaklı yaklaşım yerine geçiştirici tavırlar sergilemek, velilerde güvensizlik yaratır.
2. Ebeveynlik Tarzına Müdahale Etmek
- Öğretmenlerin velilere “çocuğunuzu böyle eğitin” veya “evde şöyle davranmalısınız” gibi doğrudan ebeveynlik tavsiyeleri vermesi, veliler tarafından haddi aşmak olarak algılanabilir. Her ailenin kendine özgü bir dinamizmi olduğu unutulmamalıdır.
3. Bilgisizlik ve Sorumluluktan Kaçış
- Çocukla ilgili önemli bir konuda “bilmiyorum” demek veya sorunu üstlenmek yerine geçiştirici cevaplar vermek, velilerin öğretmenin yeterliliğine dair şüphe duymasına yol açar. Öğretmenlerin, bilmedikleri durumlarda araştırıp döneceklerini belirtmeleri daha yapıcıdır.
4. Sürekli Negatif Geri Bildirim
- Bir öğretmenin veliyle her görüştüğünde sadece çocuğun olumsuz yönlerinden bahsetmesi, velilerde bıkkınlık ve çaresizlik hissi yaratır. Olumlu gelişmelerin de paylaşılması, işbirliğini güçlendirir.
5. Öğrenciler Arasında Kıyaslama Yapmak
- “Ahmet sınıfın en başarılı öğrencisi, sizin çocuğunuz ise…” gibi cümlelerle öğrencileri kıyaslamak, hem veliyi hem de dolaylı olarak çocuğu demoralize eder. Her öğrencinin bireysel farklılıkları ve gelişim hızı olduğu unutulmamalıdır.
6. Pedagojik Jargon Kullanımı
- Velilerle iletişimde eğitim bilimlerine özgü karmaşık terimler (psikomotor gelişim, bilişsel esneklik vb.) kullanmak, velinin konuyu anlamasını zorlaştırır ve kendisini dışlanmış hissetmesine neden olabilir. Açık ve anlaşılır bir dil tercih edilmelidir.
7. Kıyafet ve Görünüm İhmali
- Öğretmenin giyim kuşamına özen göstermemesi veya kurumsal ortama uygun olmayan kıyafetler tercih etmesi, velilerde öğretmenin ciddiyetine ve profesyonelliğine dair soru işaretleri oluşturabilir.
8. Dedikodu Yapmak
- Okulda diğer veliler, öğrenciler veya meslektaşlar hakkında dedikodu yapmak, hem mesleki etik dışıdır hem de velilerin öğretmene olan güvenini sarsar. Bu durum, özel bilgilerin yayılmasına yol açabilir.
9. Öğrencilere Yüksek Sesle Bağırarak Konuşmak
- Sınıf ortamında öğrencilere sürekli bağırmak veya yüksek sesle hitap etmek, çocuklarda korku ve strese yol açtığı gibi, veliler tarafından da kabul edilemez bir davranış olarak görülür.
10. Sorumluluğu Velilere Yüklemek
- Okulda yaşanan bir problemde tüm suçu veya sorumluluğu velilere yıkmak, işbirliği ruhuna aykırıdır. Öğretmenin kendi sorumluluklarını gözden geçirmesi ve veliyle ortak çözüm yolları araması esastır.
11. Derse Hazırlıksız Gelmek
- Derslere hazırlıksız gelmek, materyal eksikliği yaşamak veya konulara hakim olmamak, veliler tarafından çocuğun eğitim hakkına saygısızlık olarak algılanır.
12. Ayrımcılık ve Adam Kayırma
- Öğrenciler arasında sevdiği veya sevmediği şekilde ayrım yapmak, bazı öğrencilere daha fazla ilgi gösterip bazılarını görmezden gelmek, hem öğrencilerin motivasyonunu düşürür hem de veliler arasında büyük rahatsızlık yaratır.
13. Suçlama ve Sorumluluktan Kaçma
- Sınıfta yaşanan bir olumsuzlukta (eşya kaybı, kavga vb.) doğrudan öğrencileri veya velileri suçlamak ve sorumluluk almaktan kaçınmak, güven ilişkisini zedeler.
14. Okul ve Diğer Öğretmenler Hakkında Negatif Yorumlar
- Bir öğretmenin veliyle konuşurken okul yönetimi veya diğer öğretmenler hakkında olumsuz yorumlar yapması, velilerde genel olarak eğitim kurumuna ve personele karşı olumsuz bir algı oluşturur.
15. Sadece Olumsuz Geri Bildirim Vermek
- Velilerle kurulan iletişimde sadece sorunlar ve eksiklikler üzerine odaklanmak, çocuğun başarılarını veya olumlu davranışlarını asla dile getirmemek, velileri demoralize eder ve çocuğun gelişimini destekleyici bir ortamın oluşmasını engeller.
Eğitimde başarılı sonuçlar elde etmek, veli ve öğretmenin el ele vermesiyle mümkündür. Yukarıda sıralanan davranışlardan kaçınmak, karşılıklı saygı ve anlayışa dayalı, güçlü bir iletişim köprüsü kurmanın ilk adımı olacaktır. Unutulmamalıdır ki, her iki tarafın da ortak amacı, çocukların en iyi eğitimi alması ve mutlu bireyler olarak yetişmesidir.
Veliler Öğretmenlerde En Çok Hangi Davranışları Beğenmez?
Veliler, öğretmenlerde en çok çocuğun sorunlarını dinlemeyen, ebeveynlik tarzına müdahale eden, sürekli olumsuz geri bildirim veren, öğrencileri kıyaslayan ve pedagojik jargon kullanan davranışları beğenmezler. Ayrıca, dedikodu yapmak, derse hazırlıksız gelmek, ayrımcılık yapmak ve sorumluluktan kaçınmak da velilerin hoşlanmadığı başlıca öğretmen davranışları arasında yer almaktadır.